HOŁUCZKÓW

Dawna greckokatolicka cerkiew parafialna pw. św. Paraskewy,
obecnie rzymskokatolicki kościół filialny


 WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Hołuczków,
gmina Tyrawa Wołoska

GPS
49° 34’53,77” N, 22° 19’49,49” E

Adres/wskazówki dojazdu
Jadąc drogą nr 28 z Sanoka w kierunku Przemyśla, w Tyrawie Wołoskiej skręcamy w lewo w drogę lokalną do Mrzygłodu. Po przejechaniu 3 km skręcamy w lewo w górę wsi Hołuczków. Po ok. 1 km dojeżdżamy do celu. Kościół (obecnie filialny parafii rzym.-kat. w Mrzygłodzie) stoi po prawej stronie ok. 100 m od drogi (klucz w domu poniżej świątyni).

 TII-Holuczkow

Świątynia zbudowana w I poł. XIX w. przez miejscowego cieślę Konstantego Mielnika (Konstiantyna Melnyka). W 1902 r. cerkiew poddano gruntownej restauracji. Zmieniono wówczas stolarkę okienną, z zewnątrz budynek oszalowano, a dachy pokryto blachą. W 1908 r. wykonano nowy ikonostas i polichromię ścian. Zapewne w tym czasie starymi carskimi wrotami obito drzwi do obu zakrystii. W 1946 r. cerkiew przejął Kościół rzymskokatolicki.

Orientowana cerkiew usytuowana jest w płd.-zach. krańcu wsi, po prawej stronie drogi wiejskiej, ok. 2 km od skrzyżowania z drogą Tyrawa Wołoska – Mrzygłód. Na terenie przycerkiewnym od południa i zachodu znajduje się cmentarz.

Budowla na kamiennej podmurówce o ścianach konstrukcji zrębowej zwęgłowanych na jaskółczy ogon, trójdzielna, o poszczególnych członach na rzucie zbliżonym do kwadratu. Sanktuarium zamknięte trójbocznie, z dwiema zakrystiami po bokach. Nawa najszersza, od zachodu babiniec oraz wieża z przedsionkiem w przyziemiu równa szerokością babińcowi. Wieża konstrukcji słupowej, oparta na zrębie babińca, dwukondygnacyjna, o kondygnacjach wydzielonych profilowanym gzymsem. Ściany sanktuarium, nawy i babińca równej wysokości. Wszystkie człony budowli oszalowane deskami w pionie z listwowaniem. Podmurowanie osłonięte fartuchem z blachy.

Dachy o zróżnicowanej wysokości kalenic (najwyższy nad nawą). Dach nad sanktuarium pięciopołaciowy z niewielką cebulastą wieżyczką, nad nawą i babińcem – dwuspadowe, nad zakrystiami – pulpitowe, na wieży – namiotowy. Na kalenicy dachu nad nawą duża ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę z cebulastym hełmem. Dach na wieży zwieńczony analogicznym cebulastym hełmem. Nad wejściem głównym zadaszenie z cebulastą kopułką zwieńczoną krzyżem. Wszystkie dachy oraz wieżyczki i hełmy kryte blachą.

We­wnątrz stro­py pła­skie. Nawa od­dzie­lo­na od ba­biń­ca pro­fi­lo­wa­ną ar­ka­dą o łu­ku w kształ­cie tzw. ośle­go grzbie­tu wspar­tą na pro­fi­lo­wa­nych kon­so­lach. Chór mu­zycz­ny nad­wie­szo­ny z wy­brzu­szo­nym pa­ra­pe­tem. Ścia­ny oraz strop po­li­chro­mo­wa­ne mo­ty­wa­mi fi­gu­ral­ny­mi i or­na­men­tal­ny­mi. Z wy­po­sa­że­nia cer­kiew­ne­go za­cho­wał się iko­no­stas z 1908 r. oraz frag­men­ty wcze­śniej­sze­go iko­no­sta­su (car­skie wro­ta na drzwiach do za­kry­stii), iko­na św. Mi­ko­ła­ja z XVIII w. – na de­sce, prze­ma­lo­wa­na, i krzyż pro­ce­syj­ny lu­do­wy z XIX w.