SIEMUSZOWA

Dawna greckokatolicka cerkiew filialna pw. Przemienienia Pańskiego,
obecnie rzymskokatolicki kościół filialny pw. Chrztu Pańskiego


 WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Siemuszowa,
gmina Tyrawa Wołoska

GPS
49° 35’ 51,67” N, 22° 18’ 42,88” E

Adres/wskazówki dojazdu
Jadąc drogą nr 28 z Sanoka w kierunku Przemyśla, w Tyrawie Wołoskiej skręcamy w lewo na drogę lokalną do Mrzygłodu. Po przejechaniu ok. 5 km skręcamy w lewo w górę wsi. Po ok. 500 m skręcamy w lewo w wąską dróżkę
w kierunku cerkwi (obecnie kościół filialny parafii rzym.-kat. w Mrzygłodzie) i po 200 m dojeżdżamy do celu (klucz w domu nieopodal świątyni).

TII-Siemuszowa

Cerkiew wzniesiona w 1841 r., w II poł. XIX w. otrzymała zachowany do dziś ikonostas. W 1946 r. świątynię przejął Kościół rzymskokatolicki. W 1988 r. podjęto prace remontowe. Renowację ikonostasu, kiwotu i feretronów przeprowadzili konserwatorzy z Ukrainy.

Orientowana cerkiew usytuowana jest w środkowej części wsi, na stoku wyniosłego wzgórza, w odległości ok. 200 m od drogi wiejskiej (po jej zach. stronie) i ok. 700 m od skrzyżowania z drogą Tyrawa Wołoska – Mrzygłód.

Cer­kiew po­sa­do­wio­na na ka­mien­nej pod­mu­rów­ce, drew­nia­na, kon­struk­cji zrę­bo­wej, wę­gło­wa­na na ja­skół­czy ogon, z za­kry­stią od po­łu­dnia i wie­żą od za­cho­du kon­struk­cji słu­po­wej, osza­lo­wa­na de­ska­mi w pio­nie z li­stwo­wa­niem. Bu­dow­la trój­dziel­na, z ba­biń­cem nie­wy­odręb­nio­nym w bry­le. Sank­tu­arium za­mknię­te trój­bocz­nie z do­sta­wio­ną na jego prze­dłu­że­niu od wscho­du mu­ro­wa­ną za­kry­stią na rzu­cie pro­sto­ką­ta oraz dru­gą drew­nia­ną za­kry­stią od po­łu­dnia. Nawa na rzu­cie pro­sto­ką­ta, szer­sza. Od za­cho­du ba­bi­niec tej sa­mej sze­ro­ko­ści co nawa, po­prze­dzo­ny przed­sion­kiem pod wie­żą, na pla­nie zbli­żo­nym do kwa­dra­tu. Wie­ża o dwóch kon­dy­gna­cjach wy­dzie­lo­nych gzym­sem oka­po­wym.

Dachy o zróżnicowanej wysokości kalenic. Dach nad sanktuarium pięciopołaciowy z niewielką cebulastą wieżyczką. Nad nawą i zakrystiami dachy dwuspadowe, na wieży – namiotowy. Na kalenicy dachu nad nawą duża sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę z cebulastym hełmem. Dach na wieży zwieńczony analogicznym, nieco smuklejszym cebulastym hełmem. Wszystkie dachy oraz wieżyczki i hełmy kryte blachą.

We wnę­trzu stro­py pła­skie. Chór mu­zycz­ny na dwóch drew­nia­nych słu­pach, z pa­ra­pe­tem o po­dzia­le ar­ka­do­wym. Ścia­ny we­wnątrz po­li­chro­mo­wa­ne, o mo­ty­wach ar­chi­tek­to­nicz­nych i or­na­men­tal­no­-ro­ślin­nych. Z daw­ne­go wy­po­sa­że­nia cer­kiew­ne­go za­cho­wał się trój­stre­fo­wy iko­no­stas z II poł. XIX w. oł­tarz za iko­no­sta­sem (ki­wot) z II poł. XIX w. fe­re­tro­ny póź­no­ro­ko­ko­we, ob­ra­zy z II poł. XIX w.

Cer­kiew pre­zen­tu­je typ bu­dow­nic­twa lu­do­we­go w du­chu kla­sy­cy­stycz­nym, z wy­raź­ny­mi pier­wiast­ka­mi la­ty­ni­za­cji, prze­ja­wia­ją­cy­mi się w na­wią­za­niu do tra­dy­cyj­ne­go nur­tu ar­chi­tek­tu­ry sa­kral­nej okre­su józe­fiń­skie­go.