CZARNA

Dawna greckokatolicka cerkiew parafialna pw. św. Dymitra Męczennika,
obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego

 

 WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Czarna,
gmina Czarna

GPS
49° 19.573’ N, 22° 39.972’ E

Adres/wskazówki dojazdu
W Czarnej Górnej z drogi nr 896 skręcamy na drogę lokalną do Czarnej Dolnej. Po przejechaniu ok. 300 m skręcamy w drogę dojazdową do kościoła (nr 110).

Kontakt
tel. 13 461 94 40

Msze św.
w niedziele i święta o 7.45 i 11.30,
w dni powszednie o 19.00
(zimą o 16.00).

 

 

TIII-Czarna

Cerkiew wzniesiona w 1834 r., gruntownie remontowana w 1967 r. i w latach 80. XX w.

Świątynia usytuowana jest na łagodnie opadającym na południe i zachód stoku wzgórza we wschodniej części wsi, na północny zachód od rozwidlenia dróg do Czarnej Dolnej i Ustrzyk Dolnych. Sanktuarium zwrócone na północny wschód. W obrębie ogrodzenia pozostałości starodrzewu oraz dawnego cmentarza. Obok cerkwi drewniana dzwonnica i kapliczka.

Budowla posadowiona na betonowej podmurówce, konstrukcji zrębowej, trójdzielna o wydłużonym planie, z szeroką i krótką nawą, poprzedzoną babińcem, z sanktuarium zamkniętym ścianą prostą, z zakrystiami od południa i północy. Babiniec, sanktuarium oraz zakrystie na planie zbliżonym do kwadratu, nawa na planie prostokąta.

Przed babińcem sześciokolumnowy portyk zwieńczony trójkątnym szczytem, oparty na murowanym podeście, poprzedzonym betonowymi schodami. Kolumny pionowo listwowane, z profilowanymi deskowymi głowicami.

Sanktuarium, nawa i babiniec równej wysokości, kryte dachami dwuspadowymi. Dach nad nawą o najwyższej linii kalenicy, w jego centralnej części ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę nakryta baniastym hełmem. Nad sanktuarium dach trójpołaciowy, nad babińcem przyczółkowy z wydatnym okapem. Nad zakrystiami dachy pulpitowe. Wszystkie dachy oraz wieżyczka na sygnaturkę kryte blachą. Ściany i szczyt oszalowane pionowo z listwowaniem, gzyms podokapowy profilowany.

Wnętrze jednoprzestrzenne, prezbiterium oddzielone balaskami i podwyższone o dwa stopnie. Stropy płaskie, na jednym poziomie dla babińca, nawy i sanktuarium. W babińcu chór muzyczny nadwieszony, o prostym parapecie, z ażurową balustradą wycinaną z desek.

Wewnątrz cenne wyposażenie z XVIII i I poł. XIX w.: ikonostas z końca XIX w., ołtarzyk ikonostasowy z ikoną Matki Bożej Bolesnej z XVIII w., pokrywa chrzcielnicy z II poł. XVII w., krzyż ołtarzowy zdobiony lustrami z 1887 r., a także dwie rzeźby przywiezione z kościoła w Sokalu. Część dawnego wyposażenia znajduje się w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku (carskie wrota), a feretron i figura Matki Bożej – w Dziale Sztuki Cerkiewnej Muzeum-Zamku w Łańcucie.

Cerkiew należy do nielicznie reprezentowanego nurtu klasycyzującego drewnianej architektury cerkiewnej – podobnie jak cerkiew w pobliskiej miejscowości Rabe.