PIELGRZYMKA

Cerkiew greckokatolicka pw. św. Michała Archanioła,
obecnie cerkiew prawosławna

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Pielgrzymka,
gmina Nowy Żmigród

GPS
49° 36,711’ N, 21° 26,236’ E

Adres/wskazówki dojazdu
ul. Jana Brzechwy 2;
z Jasła wyjeżdżamy drogą nr 992, w Nowym Żmigrodzie skręcamy w prawo na drogę nr 993. Po 6 km docieramy do Pielgrzymki. Skręcamy w lewo i po ok. 500 m dojeżdżamy przed świątynię.

Kontakt
Zwiedzanie możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu z ks. proboszczem
(tel. 607 094 177).

Msze św.
w 1. i 3. niedzielę miesiąca o 11.00,
w 2. i 4. niedzielę miesiąca o 12.30.

TIV-Pielgrzymka

Czas budowy cerkwi nie został jednoznacznie określony. Zapewne wzniesiono ją w końcu XVIII w. na miejscu starszej, a gruntownie remontowano w latach 1870–72. W zbiorach muzealnych znajduje się wyposażenie cerkwi w Pielgrzymce, spośród którego najstarsze zabytki pochodzą z końca XVI w. Zachowany w świątyni ikonostas pochodzi z lat 1872–87 i jest dziełem Romana Rychlickiego z Nowego Żmigrodu, który był wykonawcą dekoracji snycerskiej, oraz Pawła i Jana Bogdańskich – autorów ikon. Po roku 1947 opuszczona cerkiew popadała w ruinę. Od 1960 r. przywrócono ją do kultu, kiedy erygowano w Pielgrzymce parafię prawosławną.

Cerkiew orientowana, umiejscowiona w centralnej części wsi, przy drodze wiejskiej biegnącej od szosy Nowy Żmigród – Gorlice.

Budowla konstrukcji zrębowej, trójdzielna. Masyw sanktuarium zamknięty trójbocznie, z wydzieloną zakrystią od wschodu. Zachodnią część wydłużonego babińca ujmuje izbicowa wieża konstrukcji słupowej o zbieżnych ścianach, z niewielką kruchtą w elewacji frontowej. Wysokość zrębu ścian nawy i sanktuarium równa, babiniec niższy. Nawa obszerniejsza od sanktuarium i babińca. Na wieży baniasty hełm. Dach nad nawą namiotowy uskokowy, nad sanktuarium kalenicowy, przechodzący w górnej partii w namiotowy. W szczytach pseudolatarnie. Ściany wieży pobite gontem. Pozostałe płaszczyzny ścian cerkwi i izbica deskowane pionowo. Połacie dachowe pod blachą.

We wnętrzu stropy płaskie. Z wyposażenia zwraca uwagę pięciorzędowy, bogato rzeźbiony, pozłacany XIX-wieczny ikonostas autorstwa Romana Rychlickiego oraz Pawła i Jana Bogdańskich. Dziełem braci Bogdańskich jest także powstała w 1887 r. polichromia. W cerkwi znajdują się ikony z poprzedniej cerkwi z Pielgrzymki. Część ikon z XVII-wiecznego ikonostasu przechowywana jest w Muzeum-Zamku w Łańcucie.

Świątynia w Pielgrzymce należy do typowych budowli sakralnych wznoszonych na zachodniej Łemkowszczyźnie.