RZEPEDŹ

Greckokatolicka cerkiew filialna pw. św. Mikołaja

 

 WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Rzepedź,
gmina Komańcza

GPS
49° 23.344’ N, 22° 06.271’ E

Adres/wskazówki dojazdu
Jadąc drogą nr 892 od Zagórza w stronę Komańczy, 2 km za przejazdem kolejowym w Szczawnem skręcamy w prawo na drogę lokalną do Rzepedzi wsi. Po ok. 1,2 km po prawej stronie widzimy cerkiew (za mostem na potoku).

Msze św.
w niedziele i święta
o 7.00, 10.30 i 12.00,
w dni powszednie o 18.00
(zimą o 17.00).

Klucze do świątyni u pp. Jurkiewiczów w pierwszym domu po prawej stronie za skrętem w kierunku cerkwi.

TIV-Rzepedz

Świątynia wzniesiona w 1824 r. (napis dotyczący budowy cerkwi w nadprożu drzwi do babińca). Równocześnie powstała wolnostojąca dzwonnica. Świątynię odnowiono i przebudowano w 1896 r. Zmieniono wówczas konstrukcję dachu i dobudowano kaplicę od strony płd. oraz wykonano polichromię wnętrz (mal. Josip Bukowczyk). Od 1949 r. cerkiew użytkowana jako rzymskokatolicki kościół filialny, obecnie filialna cerkiew greckokatolicka. W trakcie remontu w 1972 r. m.in. rozebrano kaplicę dobudowaną w 1896 r.

Cerkiew orientowana, usytuowana w środkowej części wsi, w niewielkiej odległości od drogi wiejskiej. Teren cerkiewny wyznaczony kamiennym murem. Od strony zach. wolnostojąca drewniana dzwonnica. Powyżej cerkwi od strony płn. cmentarz.

Budowla na podmurówce z kamienia łamanego, konstrukcji zrębowej, trójdzielna. Sanktuarium krótkie, na rzucie prostokąta, zamknięte trójbocznie, z niewielką prostokątną zakrystią od północy. Nawa najobszerniejsza, na planie zbliżonym do kwadratu, poprzedzona prostokątnym, krótszym i węższym babińcem, na którego przedłużeniu niższy prostokątny przedsionek konstrukcji słupowej. Bryła wydłużona, zwarta dzięki równej wysokości ścian sanktuarium, nawy i babińca. Ściany w całości pobite gontem, w ich górnej części profilowane zdwojone gzymsy podokapowe.

Nad prezbiterium, nawą i babińcem wielospadowe dachy namiotowe o małym kącie nachylenia połaci, uskokowe z profilowanym gzymsem między połaciami, zwieńczone wysmukłymi hełmami cebulastymi ze ślepymi latarniami, cebulką i krzyżem. Przedsionek i zakrystia kryte dachami pulpitowymi.

Wewnątrz w sanktuarium, nawie i babińcu ośmiopolowe kopuły na pendentywach. Sanktuarium wydzielone całkowicie ikonostasem. W babińcu nadwieszony chór muzyczny z wybrzuszoną balustradą. Ściany, kopuły, balustrada chóru muzycznego ozdobione polichromią figuralno-ornamentalną z 1896 r. (m.in. na chórze muzycznym widok cerkwi w Rzepedzi przed przebudową w 1896 r. i katedry gr.-kat. w Przemyślu). Wyposażenie wnętrza współczesne cerkwi: ikonostas czterostrefowy, uzupełniony w 1896 r. przez autora polichromii Josipa Bukowczyka, obecnie zdekompletowany, oraz trzy ołtarze boczne o charakterze barokowym.

Dzwonnica współczesna cerkwi, drewniana, konstrukcji słupowej, na rzucie kwadratu o ściętych narożnikach, trójkondygnacjowa, o ścianach zbieżnych. Dach namiotowy z ośmioboczną latarnią.

Cerkiew w Rzepedzi jest charakterystycznym przykładem XIX-wiecznej architektury cerkiewnej wschodniej Łemkowszczyzny.