KRZESZÓW

Zespół kościoła parafialnego pw. Narodzenia NMP

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Krzeszów,
gmina Krzeszów

GPS
50°24’24.048”N, 22°20’49.055”E

Adres/wskazówki dojazdu
Jadąc od strony Rudnika drogą nr 77, skręcamy w lewo na drogę nr 863. Dojeżdżamy do centrum Krzeszowa i kierując się prosto ul. Kościelną, udajemy się przed kościół (nr 27).

Kontakt
Świątynią opiekuje się ks. proboszcz Stanisław Kolano (tel. 15 879 83 05)

TIX-Krzeszow

Świątynia wybudowana w latach 1727–28 z fundacji ordynatowej Antoniny Zamoyskiej i konsekrowana w 1744 r. Gruntowny remont kościoła przeprowadzono w 1898 r. dzięki wsparciu finansowemu ordynata Maurycego Zamoyskiego. Z tego okresu pochodzą witraże w oknach prezbiterium oraz drewniana dzwonnica postawiona obok świątyni. Kościół uszkodzony w trakcie działań wojennych w 1914 i 1915 r., po wojnie kilkakrotnie poddawany był pracom konserwatorsko-remontowym.

Zespół kościelny w Krzeszowie usytuowany jest na szczycie wzniesienia w płn.-wsch. części miejscowości, ogrodzony i otoczony starodrzewem. Składa się z kościoła, drewnianej dzwonnicy, drewnianego budynku plebanii (na północ od placu kościelnego). W obrębie ogrodzenia w płn.-zach. części placu kościelnego znajduje się kapliczka, a w ogrodzeniu od strony płn. – brama wjazdowa i furtka.

Kościół jest orientowany, konstrukcji zrębowej, z węgłami łączonymi na jaskółczy ogon, z uciętymi ostatkami. Ściany zewnętrzne szalowane deskami w układzie pionowym. Świątynia wzniesiona na rzucie krzyża. Korpus nawowy znacznie szerszy od prezbiterium z transeptem, w którego ramionach kaplice. Prezbiterium prostokątne, zamknięte od wschodu trójbocznie z przylegającymi od północy i południa zakrystią i skarbczykiem. Od zachodu do nawy dobudowana kruchta w formie wieży, poprzedzona niewielkim przedsionkiem.

Bryła zróżnicowana, z dwuspadowym, opadającym od wschodu trzema połaciami dachem prezbiterium, wyższym dachem korpusu nawowego, w którego kalenicy wieżyczka na sygnaturkę kryta cebulastym hełmem i zwieńczona latarnią. Ramiona transeptu oraz przedsionek zachodni nakryte dachami dwuspadowymi, zakrystia i skarbczyk – pulpitowymi. Kruchta kryta dachem namiotowym i zwieńczona cebulastym hełmem z latarnią. Elewacje obiega gzyms kordonowy i wieńczy fryz z motywami kielicha i krzyża, powyżej którego ornament plecionkowy. Deski szalunku zewnętrznego w szczytach i pod fryzem z dekoracyjnymi wycięciami.

Wnętrze kościoła ukształtowane w charakterze halowym. Korpus trójnawowy, wydzielony parami drewnianych słupów, zamkniętych arkadami. Ściana tęczowa o wykroju prostokątnym z profilowaną belką tęczową, na której data: 1727. Chór muzyczny wsparty na dwóch słupach. Wewnątrz sklepienia pozorne: w nawie i prezbiterium – kolebkowe, w nawach bocznych i transepcie – żagielkowe.

Wystrój malarski świątyni pochodzi z lat 60. XX w. i jest dość schematycznie potraktowanym przemalowaniem wcześniejszych polichromii. Ostatnio wykonane badania stratygraficzne ujawniły pod polichromią XX-wieczną dwie historyczne warstwy malarskie. Pierwotna, zapewne XVIII-wieczna, wykonana techniką tempery, występuje na ścianach, a wtórna, XIX-wieczna, olejna – na sklepieniu kościoła.

Zachowało się bogate barokowe wyposażenie z XVIII w. oraz z przeł. XIX i XX w., a także elementy wyposażenia wcześniej istniejących tu kościołów. Na wyposażenie składają się przede wszystkim wysokiej klasy ołtarze i obrazy z XVIII w., będące świadectwem hojnego mecenatu rodziny Zamoyskich. Ołtarz główny z końca XVIII w. przypisywany jest Michałowi Wurtzerowi młodszemu. Wśród bogatego wyposażenia znajdują się też ołtarze i rzeźby z I poł. XVIII w. autorstwa znanego rzeźbiarza Thomasa Huntera.