ULANÓW

Kościół filialny pw. Świętej Trójcy (tzw. flisacki)

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

ULANÓW
gmina Krzeszów

GPS
50° 29’ 54” N, 22° 16’ 03” E

Adres/wskazówki dojazdu
Kościół filialny pw. św. Trójcy, tzw. flisacki, znajduje się w południowej pierzei placu Grunwaldzkiego.

Kontakt
tel. 15 876 30 24

TIX-Ulanow(2)

Kościół, zbudowany prawdopodobnie w 1690 r., wspomniany jest pod datą 1730 w kronice kościoła w Bielinach. Wg źródeł archiwalnych fundatorem miał być Jędrzej Zamojski, wojewoda smoleński. Kościół konsekrowany w 1742 r. Wg R. Brykowskiego w tym czasie świątynia została rozbudowana (m.in. przez dobudowę przedsionka). W 1792 r. miasto wykupiło ją na własność. Kościół poddano gruntownemu remontowi w 1856 r. W 2002 r. kościół i jego cenne wyposażenie uszkodził pożar. W tym samym roku przeprowadzono remont kapitalny budynku, w trakcie którego zrekonstruowano najbardziej zniszczone części.

Kościół usytuowany jest na cmentarzu w płn.-wsch. części miejscowości, przy ul. Świętej Trójcy. Od zachodu plac kościelny i cmentarz ograniczony jest murem, w jego obwodzie znajduje się murowana dzwonnica.

Kościół jest orientowany, konstrukcji zrębowej (z węgłami na jaskółczy ogon, z uciętymi ostatkami). Ściany wzmocnione lisicami oszalowane są deskami w układzie pionowym z listwowaniem. Podwaliny osłonięte fartuchem z desek. Do prezbiterium na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie przylega od północy zakrystia na rzucie prostokąta o ściętych od północy narożach. Korpus nawowy, szerszy od prezbiterium, zbudowany jest na rzucie prostokąta zbliżonego do kwadratu. Do nawy przylega od zachodu obszerny przedsionek na rzucie prostokąta, równy szerokością nawie.

Prezbiterium, nawa i przedsionek o równych wysokościach ścian. Prezbiterium i nawa nakryte wspólnym dachem dwuspadowym, jednokalenicowym, od wschodu opadającym trzema połaciami, od zachodu zamkniętym trójkątnym szczytem. Na kalenicy ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę zwieńczona latarnią z cebulastym hełmem przechodzącym w iglicę. Zakrystia nakryta przedłużoną połacią dachu prezbiterium. Dach przedsionka złożony z dwóch dachów namiotowych zwieńczonych latarniami z cebulastymi hełmami zakończonymi iglicami. Pokrycie dachów stanowi gont, a hełmów blacha miedziana. W elewacji frontowej obraz przedstawiający Trójcę Świętą.

Wnętrze z pozornym sklepieniem kolebkowym (zrekonstruowanym w czasie remontu przeprowadzonego po pożarze kościoła), w nawie wspartym na dwóch słupach. Ściana tęczowa z belką, na której krucyfiks z XVIII  w. Ściany i sklepienia kościoła pokrywała polichromia z elementami iluzjonistycznej architektury, pochodząca prawdopodobnie z XVIII w., przemalowana i zniekształcona w 1866 r. Malowidła te (głównie o tematyce zaczerpniętej ze Starego i Nowego Testamentu) w trakcie prac konserwatorskich przeprowadzonych po pożarze kościoła zostały zrekonstruowane.

Na wyposażenie kościoła, głównie późnobarokowe i barokowe, składają się m.in.: późnobarokowy ołtarz główny, zapewne z III ćw. XVIII w., z wcześniejszym obrazem przedstawiającym Trójcę Świętą (wg tradycji obraz ten przywieźli z Gdańska ulanowscy flisacy) oraz dwa barokowe ołtarze boczne wcześniejsze od głównego, z końca XVII w. Ponadto w kościele znajdują się: ambona, późnobarokowe organy, obrazy z XVIII–XIX w. Ołtarze także zostały uszkodzone w wyniku pożaru kościoła (najmocniej ucierpiał ołtarz główny) i po 2002 r. dokonano ich rekonstrukcji.