CEWKÓW

Dawna greckokatolicka cerkiew parafialna pw. św. Dymitra

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Cewków,
gmina Stary Dzików

GPS
50°15’9.612”N, 22°52’31.403”E

Adres/wskazówki dojazdu
Jadąc z Oleszyc w kierunku płn.-wsch., mijamy Stary Dzików i skręcamy w lewo do Cewkowa. Cerkiew (obecnie nieużytkowana) stoi po lewej stronie przy drodze w środku wsi.

Kontakt
tel. 16 631 82 03

 

TVI-Cewkow

Budowę cerkwi rozpoczęto w 1840 r. staraniem ówczesnego parocha ks. Antoniego Brylińskiego, przy wsparciu finansowym księcia Leona Sapiehy, zarządzającego dobrami z ramienia ich właściciela hrabiego Władysława Zamoyskiego. Jej ściany wznoszono, zachowując wewnątrz poprzednią niewielką świątynię. Po zakończeniu prac w 1842 r. starą cerkiewkę rozebrano. Na przeł. XIX i XX w. wnętrze nowej świątyni pokryto polichromią. Po II wojnie cerkiew uległa zrujnowaniu. Wyposażenie, głównie ikony z XVI–XVIII  w., zabezpieczone zostało w zbiorach muzealnych.

Cerkiew orientowana, zajmuje większą część placu (dawnego cmentarza), opadającego w dolinę potoku.

Budowla konstrukcji zrębowej. Ma plan trójdzielno-podłużny i jednokopułową bryłę. W układzie podłużnym dominuje kwadratowa nawa zwieńczona ośmiopołaciową kopułą. Do części środkowej dostosowane są równe jej wysokością i nieco węższe pomieszczenia – sanktuarium zamknięte trójboczne, ujęte po bokach przez zakrystię i skarbczyk, oraz babiniec, poprzedzony otwartym gankiem słupowym. Wewnątrz główne pomieszczenia otwarte do nawy szerokimi prześwitami. Między nawą a sanktuarium zachowały się pozostałości monumentalnej konstrukcji ikonostasu. Ściany wypełnia polichromia o podziałach architektonicznych z dekoracją roślinno-geometryczną i figuralną. Kopuła i dachy pobite blachą.

Cerkiew reprezentuje późną, XIX-wieczną fazę rozwoju cerkiewnej architektury drewnianej. Tradycyjny układ przestrzenny został zmodyfikowany przez dążenie do ujednolicenia przestrzeni wnętrza i zwiększenia roli skrajnych pomieszczeń w ukształtowaniu bryły świątyni.