MOSZCZANICA

Dawna greckokatolicka cerkiew filialna pw. św. Michała Archanioła

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Moszczanica,
gmina Stary Dzików

GPS
50° 17,236 N, 22° 53,434 E

Adres/wskazówki dojazdu
Jadąc z Oleszyc w kierunku płn.-wsch., mijamy Stary Dzików i dojeżdżamy do Moszczanicy. Po zjechaniu w lewo na drogę wiejską po prawej stronie zobaczymy cerkiew.

Kluczami do świątyni dysponuje Marian Syty (dom obok).

TVI-Moszczanica

Cerkiew wzniesiono w 1719 r. W XIX w. kilkakrotnie była odnawiana (ok. 1812, 1873, 1890). Gruntowną przebudowę przedsięwzięto w 1930 r. Postawiono wówczas nowy babiniec i zmieniono kopułę nad nawą. Po 1947 r. świątynia przejęła funkcje rzymskokatolickiej kaplicy filialnej. Przestała być użytkowana po wybudowaniu we wsi nowego kościoła filialnego (1988–91).

Cerkiew orientowana, usytuowana w centrum owalnego placu ujętego wieńcem drzew. Na osi cerkwi zlokalizowana wolnostojąca drewniana dzwonnica, wzniesiona przed 1890 r. Obok cerkwi obszerny cmentarz z krzyżami nagrobnymi z bruśnieńskiego ośrodka kamieniarskiego (XIX–XX  w.).

Budowla konstrukcji zrębowej, trójdzielna – nawa i sanktuarium kwadratowe, babiniec prostokątny, nawa szersza i wyższa, przy sanktuarium obszerna zakrystia. Nawa pod ośmiopołaciową kopułą na wysokim tamburze. We wnętrzu sanktuarium strop płaski ujęty fasetą, w babińcu natomiast pozorne sklepienie o przekroju trapezu. Boczne pomieszczenia przekryte dachami dwuspadowymi. Na kopule osadzona pozorna latarnia z cebulastym hełmem. Ściany oszalowane pionowo deskami z olistwowaniem i arkadkowaniem. Dachy pobite blachą. Wewnątrz babiniec i sanktuarium otwarte do nawy szerokimi prześwitami. W babińcu przy zachodniej ścianie nadwieszony chór śpiewaczy. Na sklepieniach zachowały się ślady polichromii. Elementy pierwotnego wyposażenia ocalały szczątkowo.

Cerkiew należy do skromnych rozwiązań tradycyjnej drewnianej architektury cerkiewnej. Typowy dla starszych obiektów plan trójdzielny z dominującą w bryle nawą w trakcie XX-wiecznej przebudowy został wzbogacony o nowe elementy (forma kopuły, ujednolicenie wnętrza).