STARE OLESZYCE (WOLA)

Dawna greckokatolicka cerkiew parafialna pw. Opieki NMP,
obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Stare Oleszyce (Wola),
gmina Oleszyce

GPS
50° 10 08 N, 22° 59 02 E

Adres/wskazówki dojazdu
Wyjeżdżamy z Oleszyc w stronę Jarosławia i skręcamy w prawo w kierunku Sieniawy (droga nr 867). Po 2 km dojeżdżamy do celu. Cerkiew stoi 100 m od drogi po jej lewej stronie (nr 147)

Kontakt
tel. 16 631 51 56

Msze św.
w niedziele o 7.30 i 11.00.

TVI-Stare Oleszyce

Cerkiew wzniesiona w 1787 r. staraniem gromady wiejskiej. W latach 1876–77 pod kierunkiem cieśli Hawryły Karmańskiego dokonano jej gruntownej przebudowy. Podmurowano wówczas budowlę, dostawiono duży babiniec, wymieniono gontowe poszycie. W tym czasie malarz Włodzimierz Manastyrski pokrył wnętrze polichromią. W latach 20. XX w. do babińca dobudowano ganek, a do sanktuarium – skarbczyk. Po 1947 r. obiekt został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. Brak należytej opieki doprowadził do pogorszenia stanu technicznego budowli i dewastacji wyposażenia. W 1971 r. świątynia odzyskała funkcje sakralne. Gruntowny remont połączony z przebudową obiektu przeprowadzono w latach 1978–1981.

W skład zespołu cerkiewnego, oprócz orientowanej świątyni, wchodzi wysoka dzwonnica drewniana, wzniesiona zapewne współcześnie z cerkwią w końcu XVIII w. Wieża została w 1980 r. przesunięta na obecne miejsce i przebudowana. Na cmentarzu przycerkiewnym zachowały się kamienne nagrobki z warsztatów bruśnieńskich (XIX–XX w.).

Drewniana budowla konstrukcji zrębowej ma plan trójdzielny i dwukopułową bryłę. Do kwadratowej nawy przylega od wschodu trójbocznie zamknięte sanktuarium, a od zachodu obszerny babiniec. W narożach między sanktuarium a nawą występują niewielkie pomieszczenia – zakrystia i skarbczyk. Nawa przekryta czworoboczną kopułą zrębową z jednym załamaniem. Druga niska ośmioboczna kopuła zrębowa z jednym załamaniem i parą pendentywów osadzona została nad sanktuarium. W babińcu pozorne sklepienie o przekroju trapezu. Ściany zewnątrz oszalowane, zwieńczone częściowo gzymsami. Sanktuarium obiega wydatne zadaszenie obejmujące uskok niskiej kopuły. Dach nad babińcem, obie kopuły z pseudolatarniami oraz zadaszenie pobite blachą.

Wnętrze ma ujednolicony charakter. Babiniec szeroko otwarty do nawy prostokątnym prześwitem zamkniętym łukiem odcinkowym. Między nawą a sanktuarium prostokątny prześwit ze ściętymi narożami od góry. Ściany wewnątrz, pierwotnie polichromowane, obecnie pokryte boazerią. Elementy dawnego wyposażenia nie zachowały się.

Cerkiew, mimo zasadniczej przebudowy, zachowała elementy tradycyjnej drewnianej architektury cerkiewnej – plan trójdzielny i dominującą w bryle nawę, przekrytą kopułą zrębową. Konstrukcja i ukształtowanie kopuły nad sanktuarium, połączonej z zadaszeniem i przekrytej w górnej części dachem kalenicowym, wykazuje bliskie podobieństwa warsztatowe ze wzniesioną w podobnym czasie cerkwią w Borchowie. W zespole cerkiewnym wyróżnia się smukła dzwonnica, kontrastująca z przysadzistą bryłą świątyni.