SZCZUTKÓW

Dawna greckokatolicka cerkiew parafialna pw. św. Dymitra Męczennika,
obecnie rzymskokatolicka kaplica filialna pw. św. Wawrzyńca

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Szczutków
gmina Lubaczów

GPS
50° 06 22’ N, 23° 06 02’ E

Adres/wskazówki dojazdu
Z Lubaczowa jedziemy do Opaki przez Dąbków. Po ok. 6 km dojeżdżamy do cerkwi pełniącej obecnie funkcję rzymskokatolickiej kaplicy filialnej pw. św. Wawrzyńca.

Msze św.
w niedziele i święta o 9.30. Świątynią opiekuje się p. Roman Cozac
(tel. 16 632 60 32).

 

TVI-Szczutkow

Cerkiew wzniesiona w 1904 r. po 1946 r. została przejęta na kaplicę filialną parafii rzymskokatolickiej w Łukawcu. Znaczniejszy remont obiektu przeprowadzono w latach 1990–91.

Zespół cerkiewny zajmuje owalną, sztucznie uformowaną terasę na krawędzi rozległej wysoczyzny, stromo opadającej w dolinę potoku Młaha. Orientowana cerkiew usytuowana jest w centrum placu. W płn.-zach. narożu stoi drewniana dzwonnica wzniesiona przed 1825 r. (przebudowana w 1895 i przed 1903  r.). W sąsiedztwie zespołu cerkiewnego znajduje się cmentarz parafialny z nagrobkami bruśnieńskimi (XIX–XX  w.).

Budowla konstrukcji zrębowej, założona na planie krzyża łacińskiego. Kwadratowa nawa rozszerzona od południa i północy o trójbocznie zamknięte aneksy. Sanktuarium nieco węższe od nawy, również zamknięte trójbocznie, flankowane po bokach przez dwie zakrystie. Założony na przedłużeniu nawy babiniec ma na osi niewielki przedsionek. Zręby wszystkich głównych pomieszczeń założone są na jednakowej wysokości. Tradycyjną trójdzielność budowli podkreślają pozorne latarnie wieńczące kopułę nad nawą oraz dachy babińca i sanktuarium. Wewnątrz poszczególne części otwarte do siebie szerokimi prześwitami, dekoracyjnie opracowanymi między nawą a aneksami. Dawny wystrój zachował się częściowo, m.in. ołtarz z baldachimem w sanktuarium, architektoniczne ołtarze boczne: św. Mikołaja i Matki Bożej (XIX  w.) oraz św. Wawrzyńca (XVII  w.).

Świątynia należy do grupy monumentalnych cerkwi drewnianych wznoszonych lub przebudowanych ze starszych budowli na przeł. XIX i XX w. Warsztatowo bliska jest grupie cerkwi zachowanych w pobliżu Lubaczowa (Dachnów, Żuków). Charakteryzują się one trójbocznym zamknięciem ramion bocznych przy nawie, niekiedy także sanktuarium (tzw. plan treflowy) oraz dominującą w bryle wyniosłą kopułą.