JULIN

Zespół dawnego pałacyku myśliwskiego

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Julin,
gmina Rakszawa

GPS
50° 13’26.616” N, 22° 15’43.848” E

Adres/wskazówki dojazdu
Z Łańcuta jedziemy drogą nr 877 w kierunku Leżajska. Po 14 km skręcamy w lewo w stronę Brzózy Stadnickiej. Po 7 km dojeżdżamy do celu (w głębi lasu).

 

TVII-Julin

W pobliżu wsi Wydrze I ordynat łańcucki hr. Alfred Potocki założył w 1845  r. folwark i małą osadę, które nazwano Julcinem na cześć hrabianki Julii – córki Alfreda.

Zachowany do dziś zespół myśliwski wraz ze skomponowanym założeniem parkowym wzniesiony został przez II ordynata – Alfreda Potockiego. Budowę całego zespołu oraz urządzenie parku ukończono w 1880  r. Wiązało się to z przyjazdem do Galicji arcyksięcia austriackiego Rudolfa, który gościł w dobrach łańcuckich.

W skład zespołu wchodziły istniejące do dziś obiekty: pałacyk myśliwski, służbówka, zwana dyrektorówką lub adiunktówką, budynek kuchni i lodownia. Za życia IV ordynata – Alfreda Potockiego – zespół rozbudowano: w 1923  r. założono wodociągi, w 1925  r. na południe od pałacu postawiono elektrownię (w pobliżu stawu i usytuowanej nieco dalej strzelnicy z bogato zdobioną altanką). W 1927  r. rozbudowano pałacyk, a rok później – kuchnię. Zmian dokonano też na terenie parku – we wschodniej jego części urządzono kort tenisowy, na zachód od pałacu – ogród kwiatowy, za którym rozciągały się pola golfowe. Po II wojnie światowej zespół wielokrotnie zmieniał użytkowników. W okresie powojennym zespół uległ niekorzystnym zmianom (m.in. przez dostawienie stołówki do dawnego budynku kuchni i wybudowanie nowych pawilonów kolonijnych). Od 1996  r. zespół pozostaje w użytkowaniu Muzeum-Zamku w Łańcucie.

Zespół położony jest w lesie niedaleko wsi Wydrze, na wschód od drogi do Brzózy Królewskiej. Stojący w centrum zespołu pałacyk myśliwski zbudowany jest z modrzewiowych płazów w stylu tyrolsko-szwajcarskim. Ściany są nieszalowane, narożniki odeskowane pionowo. Wzniesiony na nieregularnym rzucie zbliżonym w kształcie do litery „T”, dwukondygnacyjny, w części płn. i płd. – parterowy, nakryty dachem o skomplikowanej formie, złożonym z kilku dachów dwuspadowych nad poszczególnymi członami budynku. W dachu dekoracyjne kominy i wieżyczka-belweder. Bryła budynku zryzalitowana, rozczłonkowana. Budynek wyróżnia się bogatą dekoracją architektoniczną: drewniane ażurowe obramowania otworów okiennych i drzwiowych, naczółki okienne, ozdobne szczyty, balkony, balustrady i okapy dachowe. Zachował się także bogaty wystrój wnętrz: ozdobne stropy, boazerie, piece i kominki, stolarka okienna i drzwiowa, kute balustrady, szafy biblioteczne.

Tzw. dyrektorówka usytuowana jest przy głównej bramie wjazdowej. Jest to budynek drewniany konstrukcji zrębowej, na rzucie prostokąta, piętrowy, nakryty dwuspadowym dachem, w którego połaciach tzw. powieki. Wzdłuż południowej fasady przebiega otwarty ganek wsparty na drewnianych słupach, a na wysokości piętra – otwarta galeria.

W północnej części zespołu znajduje się kuchnia, zbudowana z drewnianych, nieoszalowanych płazów, na rzucie zbliżonym do prostokąta. Jest to budynek o rozczłonkowanej bryle (trój- i dwukondygnacyjny), o skromnej dekoracji architektonicznej.

Zespół jest wyjątkowym w skali kraju założeniem, zarówno pod względem architektonicznym, wystroju oraz wyposażenia wnętrz, jak i układu kompozycyjnego budynków zlokalizowanych w terenie leśnym.