PRZEWORSK

Zajazd „Pastewnik”

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Preworsk,
gmina Przeworsk

GPS
50° 03’ 38” N, 22° 28’ 58” E

Adres/wskazówki dojazdu
Wyjeżdżając z Przeworska w kierunku Rzeszowa, za mostem na Mleczce po prawej stronie drogi nr 4 zobaczymy zajazd-skansen „Pastewnik” (ul. Łańcucka 2).

Kontakt
tel. 16 649 23 00
www.pastewnik.pl

 

TVII-Przeworsk

Wyjątkowym założeniem zabudowy drewnianej jest zespół obiektów o charakterze skansenu przy zajeździe „Pastewnik” w Przeworsku. Na obszarze dawnego majątku dworskiego znajduje się jedyny tego typu w Polsce kompleks, w którym w zabytkowych drewnianych budynkach utworzono rodzaj tzw. żywego skansenu, pełniącego funkcję zajazdu i hotelu, a nieopodal usytuowano kemping. Zamierzenie to, którego pomysłodawcą był Stanisław Żuk, mieszkaniec Przeworska, zrealizowano w latach 1976–96. Twórcy przyświecała idea ratowania zagrożonych najcenniejszych drewnianych obiektów. Zespół zabudowy tworzą autentyczne obiekty oraz rekonstrukcje obiektów historycznych. Z miasta i okolic przeniesiono:

  • modrzewiowy, zapewne XVIII-wieczny dwór z Krzeczowic;
  • dom rodziny Krzanów, tzw. dom tkacki – dom mieszkalny połączony miedzuchem z kuźnią, odtworzony z budynku przy ul. Słowackiego 4 w Przeworsku (są to budynki drewniane, wzniesione na rzucie prostokąta, o konstrukcji zrębowej, przykryte czterospadowymi dachami o gontowym pokryciu);
  • dom Urbana, przeniesiony z ul. Cichej w Przeworsku, wybudowany na przeł. XIX i XX  w., założony na rzucie prostokąta, parterowy, konstrukcji zrębowej, nakryty dachem naczółkowym pokrytym gontem;
  • dom kupca masła, tzw. dom maślarza, przeniesiony z ul. Krakowskiej 4 w Przeworsku, wybudowany zapewne w poł. XIX  w. na planie litery „L”, na ceglanej podmurówce, konstrukcji zrębowej z ostatkami łączonymi na jaskółczy ogon, z czterospadowym dachem pokrytym gontem;
  • budynek dawnej szkoły, tzw. dom gacki, przeniesiony z Gaci Przeworskiej, wybudowany na pocz. XX  w., założony na rzucie prostokąta, parterowy z użytkowym poddaszem, nakryty dachem dwuspadowym pokrytym dachówką ceramiczną, w elewacji zachodniej w osi środkowej usytuowana jest weranda;
  • dom Sowińskich z kuźnią, przeniesiony z ul. Lwowskiej 8 w Przeworsku, wybudowany zapewne na pocz. XIX  w., część mieszkalna drewniana konstrukcji zrębowej, wzniesiona na ceglanej podmurówce, kuźnia murowana, założona na rzucie prostokąta, posiada zachowane elementy warsztatu kowalskiego, dach nad całością czterospadowy, pokryty gontem;
  • piwnica, tzw. gruba, odtworzona z piwnicy w zagrodzie przy ul. Łańcuckiej 8 w Przeworsku.

Zajazd „Pastewnik” zlokalizowany jest w malowniczej dolinie rzeki Mleczki, w sąsiedztwie zespołu pałacowo-parkowego, w którym mieści się obecnie Muzeum w Przeworsku, przy drodze krajowej E4. Teren zajazdu podzielono na część miejską, obszar dworski, miejsce współdziałania miasto – wieś i otoczenie. Część miejska pomyślana została jako rekonstrukcja galicyjskiego rynku (obecnie odtworzona jedynie pierzeja południowa). Dawna szkoła z Gaci, tzw. dom gacki, usytuowana jest w części współdziałania miasto – wieś. W obszarze dworskim znajduje się dwór przeniesiony z Krzeczowic. Część wiejska i otoczenie planowane są do odtworzenia.