SZEBNIE

Kościół parafialny pw. św. Marcina,
obecnie nieużytkowany

 

WIADOMOŚCI PRAKTYCZNE

Szebnie,
gmina Jasło

GPS
49° 45’ 43,19” N, 21° 35’ 51,36” E

Adres/wskazówki dojazdu
Wyjeżdżamy z Jasła na drogę krajową nr 28 w kierunku Krosna. W Szebniach skręcamy na drogę lokalną prowadzącą do Przybówki. Po ok. 400 m dojeżdżamy do celu. Kościół (obecnie nieużytkowany) stoi po prawej stronie drogi (nr 45).

Kontakt
tel. 13 442 86 30

 

TVIII-Szebnie

Wzniesiony w 1605 r. kościół został gruntownie przebudowany w 1794 r. staraniem rodziny Gorajskich, ówczesnych właścicieli wsi, i proboszcza ks. Jakuba Januszowskiego. Poświęcony dopiero w 1855 r. przez biskupa przemyskiego Franciszka Wierzchlejewskiego. Kolejna przebudowa i powiększenie świątyni nastąpiło w 1894 r. z inicjatywy ówczesnego proboszcza ks. Władysława Sarny – historyka, autora publikacji na temat regionu krośnieńskiego i jasielskiego. Rozebrano wówczas grożącą zawaleniem wieżę-dzwonnicę oraz przedłużono nawę w kierunku północnym. Kościół został też wówczas powiększony przez dostawienie przybudówek po zachodniej stronie nawy i dobudowanie do zachodniej ściany prezbiterium murowanej zakrystii.

W czasie działań wojennych w 1944 r. został uszkodzony. W latach 1945–46 przeprowadzono najpilniejsze prace remontowe i konserwatorskie zniszczonych elementów wyposażenia. Nową polichromię we wnętrzu świątyni wykonano w latach 50. XX w. Kościół użytkowany był przez miejscową parafię do 2003 r., tj. do wybudowania nowej murowanej świątyni.

Kościół otoczony jest murowano-drewnianym ogrodzeniem i wieńcem starodrzewu. Usytuowany jest w centrum wsi, ok. 500 m od drogi Krosno – Jasło. W pobliżu kościoła znajdują się murowana plebania i dzwonnica parawanowa, wzniesione z inicjatywy ks. Sarny. W bezpośrednim otoczeniu (w obrębie dawnego cmentarza przykościelnego) zachowały się neoklasycystyczne nagrobki rodziny Gorajskich z pocz. XIX w. i ks. Jakuba Januszowskiego z 1819 r.

Kościół nie jest orientowany, jego prezbiterium skierowane jest ku południowi. Ściany konstrukcji zrębowej wzmocnione lisicami, oszalowane deskami w układzie pionowym z listwowaniem. Budowla składa się z prezbiterium na rzucie prostokąta zamkniętego od południa trójbocznie, szerszego korpusu nawowego z węższą częścią północną (dobudowaną w końcu XIX w.) i prostokątnego przedsionka. Elewacja frontowa (północna) jest bezwieżowa, poprzedzona kruchtą. Do prezbiterium przylegają: zakrystia (od wschodu) i murowany skarbczyk (od zachodu) o płycinowo-ramowych podziałach ścian zewnętrznych. Do nawy od zachodu dostawione dwa drewniane przedsionki połączone podcieniem wspartym na dwóch słupach. Na zewnętrznej (południowej) ścianie prezbiterium drewniany krucyfiks (zapewne XVII-wieczny, przeniesiony z belki tęczowej kościoła). Dachy są dwuspadowe: nad prezbiterium i szerszą częścią nawy o wspólnej kalenicy, nad węższą partią nawy (od północy) nieco niższy. W kalenicy dachu nawy sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę zwieńczona latarnią. Pokrycie dachów stanowi blacha.

Wnętrze trójnawowe, nakryte płaskimi stropami z fasetą. Ściany i stropy dekorowane figuralno-ornamentalną polichromią z ok. poł. XX w. Zachowane zabytkowe wyposażenie pochodzi w większości z końca XVIII w.