Szlak Architektury Drewnianej
EU founding
Kontrast:
Domyślne kolory Wersja żółta Wersja czarno biała Wersja czarno zółta
pl en ua
Ustawienia strony
Szlak Architektury Drewnianej
Szlak Historycznych Receptur

Radruż

Zespół cerkiewny

Szlak Historycznych Receptur

Cerkiew pw. św. Paraskewy została zbudowana prawdopodobnie pod koniec XVI w. lub w I poł. XVII w. i jest jedną z najstarszych drewnianych cerkwi w Polsce. Niektórzy badacze jako czas wzniesienia świątyni podają rok 1583. W XVIII w. została gruntownie przebudowana. Kolejny remont miał miejsce w latach 1832–1845.

Po wysiedleniu miejscowej ludności w latach 1945–1947 cerkiew nie była użytkowana. W latach 1963–1965 cerkiew została odrestaurowana. W trakcie konserwacji pod węgłem podwaliny odnaleziono osiem szelągów króla Jana Kazimierza z 1665 r. W 2010 r. zespół zabudowań cerkiewnych przejęło Muzeum Kresów w Lubaczowie.

Cerkiew w 2012 r. znalazła się na liście World Monuments Watch jako jeden ze stu cennych zabytków na świecie zagrożonych zniszczeniem. 21 czerwca 2013 r. została wpisana na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, a w listopadzie 2017 r. prezydent RP wpisał obiekt na listę pomników historii.

Świątynia położona jest na owalnym wzgórzu nad potokiem Radrużka i wraz z dzwonnicą otoczona jest murem z 1825 r. Cerkiew jest orientowana, trójdzielna, o konstrukcji zrębowej. Obiekt posadowiony jest na fundamencie z łamanego kamienia wapiennego i podwalinie dębowej. Nawa nakryta jest czworoboczną, łamaną, zrębową kopułą zwieńczoną okrągłą pseudolatarnią, przekrytą stożkowym daszkiem. Ściany cerkwi obwiedzione są sobotami konstrukcji słupowej, wspartymi na rysiach i systemie słupów usztywnionych mieczowaniem. Zrąb ścian poniżej dachu sobót jest odsłonięty, powyżej pobity gontem, z wyjątkiem szczytu narteksu szalowanego pionowo deskami.

We wnętrzu prezbiterium i narteks przekryte są dwuschylnymi sklepieniami zrębowymi. Nad nawą rozpięta jest czteropolowa kopuła zrębowa z jednym załamaniem, wzmocniona rozbudowanym systemem ściągów. Dwa portale z nadprożami wyciętymi w formie łuku trójlistnego.

W nawie i w prezbiterium zachowała się polichromia figuralno-ornamentalna. W nawie zdobi górną część ściany ikonostasowej na całej jej szerokości oraz wschodnią połać kopuły. Malowidła figuralne zakomponowane zostały w trzech poziomych pasach wydzielonych fryzami ornamentalnymi. Przedstawiają starotestamentowych proroków, sceny biblijne oraz Mandylion podtrzymywany przez parę aniołów i fryz z cherubinami na tle gwiaździstego nieba. Polichromia w prezbiterium z 1648 r. przedstawia Ojców Kościoła.

Zachował się m.in. kompletny ikonostas architektoniczno-ramowy oraz dwa XVIII-wieczne ołtarze boczne.

Informacje praktyczne

Muzeum Kresów w Lubaczowie - oddział

www: http://www.muzeumkresow.eu

Adres/wskazówki dojazdu: Radruż 13,37-620 Radruż

Do Radruża dojeżdżamy od strony Horyńca-Zdroju i skręcamy z drogi lokalnej w lewo w kierunku cerkwi.

Zwiedzanie

www.muzeumkresow.eu

 

Zdjęcie: Krystian Kłysewicz, Alicja Mróz, ze zbiorów Muzeum Kresów w Lubaczowie

Galeria zdjęć




Szlak Architektury Drewnianej Szlak Architektury Drewnianej Szlak Architektury Drewnianej

Niniejsza strona internetowa została zmodernizowana przy pomocy finansowej Unii Europejskiej w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020. Odpowiedzialność za jej zawartość leży wyłącznie po stronie Podkarpackiej Regionalnej Organizacji Turystycznej i nie może być w żadnym przypadku traktowana jako odzwierciedlenie stanowiska Unii Europejskiej, IZ lub Wspólnego Sekretariatu Technicznego Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020.